Muốn đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, Hà Nội không thể chỉ trông chờ vào các động lực truyền thống mà cần tạo ra năng suất mới từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026, các nhà quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp đã cùng đưa ra nhiều giải pháp nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa – lực lượng chiếm tới 98% số doanh nghiệp của Thủ đô – trở thành "đầu kéo" cho tăng trưởng trong kỷ nguyên số.
Trong dòng chảy chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, trí tuệ nhân tạo (AI) và thương mại điện tử không còn là những xu hướng mang tính lựa chọn mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Với Hà Nội – trung tâm kinh tế lớn của cả nước, việc thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng các nền tảng số không chỉ là bài toán phát triển doanh nghiệp mà còn là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số" do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức.
Muốn tăng trưởng hai con số phải tạo ra năng suất mới
Phát biểu tại diễn đàn, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Hà Nội tăng 8,22% – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm, thành phố cần đạt mức tăng trưởng 13,44% trong sáu tháng cuối năm là một thách thức rất lớn. Vì vậy, mục tiêu đột phá không thể đạt được bằng những cách làm thông thường mà phải tạo ra những năng lực sản xuất mới thông qua khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng GRDP, Hà Nội còn đặt mục tiêu kinh tế số chiếm 22% GRDP trong năm 2026. Điều đó đồng nghĩa với việc cộng đồng doanh nghiệp phải tăng tốc mạnh mẽ trong ứng dụng công nghệ số, AI và thương mại điện tử để tạo ra những giá trị mới cho nền kinh tế.
Theo lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, lực lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp của Thủ đô chính là mắt xích quyết định. Khi từng doanh nghiệp tăng trưởng bền vững, nền kinh tế thành phố mới có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Bài toán không còn là công nghệ, mà là khả năng hấp thụ công nghệ
Một trong những điểm nhấn của diễn đàn là nhận định về sự dịch chuyển mạnh mẽ của thị trường sang môi trường số. Theo số liệu được công bố, mỗi ngày người Việt Nam chi khoảng 1.600 tỷ đồng để mua hơn 12 triệu sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Điều này cho thấy dòng tiền và hành vi tiêu dùng đang thay đổi rất nhanh. Doanh nghiệp chậm chuyển đổi sẽ đứng trước nguy cơ đánh mất khách hàng ngay trên chính thị trường của mình.
Trong khi đó, AI được dự báo sẽ làm gia tăng đáng kể giá trị thương mại toàn cầu trong những năm tới. Tuy nhiên, tỷ lệ ứng dụng AI giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ vẫn còn khoảng cách rất xa. Nếu không có những giải pháp phù hợp, khoảng cách này sẽ tiếp tục nới rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tham gia chuỗi cung ứng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo ông Cù Ngọc Trang, Hà Nội không thiếu doanh nghiệp công nghệ hay hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Điều còn thiếu chính là "nhịp nối" giữa công nghệ với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn băn khoăn bắt đầu từ đâu, trong khi các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ lại chưa hiểu hết bài toán sản xuất, kinh doanh của khách hàng.
Bốn chìa khóa để doanh nghiệp tăng trưởng bền vững
Trong vai trò Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng AI và thương mại điện tử chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được gắn với dữ liệu, quản trị và thị trường. Công nghệ không phải mục tiêu cuối cùng mà là công cụ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và mở rộng khách hàng.
Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội Mạc Quốc Anh phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Thanh Bình
Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp cần đồng thời giải quyết bốn bài toán cốt lõi.
Thứ nhất là nâng cao năng lực tiếp cận và hấp thụ chính sách. Chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp hiểu đúng, tiếp cận thuận lợi và chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh cụ thể.
Thứ hai, khoa học công nghệ và chuyển đổi số phải trở thành công cụ tạo năng suất, thay vì chỉ dừng ở phong trào. Doanh nghiệp cần những giải pháp vừa túi tiền, dễ triển khai, đo lường được hiệu quả và bảo đảm an toàn dữ liệu.
Thứ ba là kết nối nguồn lực. Nguồn lực tăng trưởng không chỉ là vốn mà còn bao gồm dữ liệu, công nghệ, nhân lực, quỹ đầu tư, trường đại học, viện nghiên cứu và mạng lưới đối tác. Khi các thành tố này được liên kết thành một hệ sinh thái, doanh nghiệp sẽ có điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Thứ tư, quan trọng hơn cả, thị trường phải là đích đến cuối cùng của mọi chính sách hỗ trợ. Một sản phẩm tốt nhưng không tiếp cận được khách hàng sẽ không tạo ra tăng trưởng; công nghệ hiện đại nhưng không gắn với dòng tiền và đơn hàng cũng khó mang lại hiệu quả thực chất.
Những quan điểm này không chỉ là lời khuyên dành cho cộng đồng doanh nghiệp sản xuất, mà còn đặc biệt phù hợp với lĩnh vực dịch vụ và du lịch – nơi AI đang được ứng dụng ngày càng sâu trong quản trị khách sạn, marketing số, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu du khách và thương mại điện tử du lịch.