Không chỉ hỗ trợ bằng hạ tầng và cơ chế đặc thù, Hà Nội đang phát huy vai trò của chính sách thuế như một đòn bẩy khuyến khích doanh nghiệp khoa học công nghệ đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Những ưu đãi mới về thuế cùng các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho doanh nghiệp.
 |
| Các chuyên gia, nhà quản lý trao đổi về hệ sinh thái chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026. Ảnh: HQ. |
Hà Nội tạo lực đẩy mới cho doanh nghiệp khoa học công nghệ
Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cùng chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề “Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số”, do Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME) tổ chức ngày 31/7, đã thu hút đông đảo doanh nghiệp, chuyên gia và cơ quan quản lý tham dự.
Tại diễn đàn, nhiều doanh nghiệp đã đặt câu hỏi về khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ, cơ chế ưu đãi thuế và giải pháp ứng dụng AI nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Phát biểu khai mạc, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, TP đang đứng trước yêu cầu phải rút ngắn nhiều “khoảng cách”, từ khoảng cách về tăng trưởng, năng suất đến khoảng cách trong ứng dụng công nghệ giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Theo ông, công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giải quyết được bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và được thương mại hóa thành sản phẩm, dịch vụ trên thị trường.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô. HĐND TP. Hà Nội đã ban hành đồng bộ nhiều nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với các chính sách hỗ trợ mang tính đột phá, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Làm rõ hơn những chính sách này, ông Nguyễn Việt Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội chia sẻ, thành phố đã xây dựng khung chính sách tương đối toàn diện nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Đáng chú ý, Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND cho phép áp dụng nhiều cơ chế linh hoạt trong triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Theo đó, doanh nghiệp được giao trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, được khoán chi, chủ động điều chỉnh kinh phí và được tiếp nhận quyền sở hữu kết quả nghiên cứu sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Hà Nội cũng hỗ trợ tới 50% chi phí chuyển giao công nghệ, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận và làm chủ công nghệ mới.
TP. Hà Nội cũng ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học và công nghệ, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), hỗ trợ sở hữu trí tuệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hình thành Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ, tạo nền tảng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Đáng chú ý, Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế hỗ trợ bằng voucher với mức hỗ trợ lên tới 70% chi phí để doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và làng nghề sử dụng các nền tảng số, dịch vụ số. Thành phố cũng huy động các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư cùng tham gia hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và mở rộng thị trường.
Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME cho rằng, để các chính sách phát huy hiệu quả, cần tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với các nguồn lực hỗ trợ.
HANOISME sẽ triển khai các chương trình kết nối doanh nghiệp với giải pháp AI, chuyển đổi số, tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư và thị trường, đồng thời theo dõi việc thực hiện các cam kết hỗ trợ để bảo đảm hiệu quả.
 |
| Diễn đàn thu hút đông đảo doanh nghiệp, chuyên gia và cơ quan quản lý tham gia trao đổi về các giải pháp thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ảnh: HQ. |
Ưu đãi thuế mở thêm dư địa cho doanh nghiệp khoa học công nghệ
Một trong những nội dung được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm tại diễn đàn là chính sách ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp khoa học và công nghệ cùng định hướng chuyển đổi số của ngành Thuế trong thời gian tới.
Theo bà Nguyễn Bích Hạnh, Trưởng phòng Nghiệp vụ dự toán thuế, Thuế TP. Hà Nội, cơ quan Thuế đang đẩy mạnh ứng dụng AI vào công tác quản lý và hỗ trợ người nộp thuế. Đây là giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính và tăng cường tính tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế.
Thuế TP. Hà Nội đang xây dựng trợ lý AI hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tra cứu chính sách, giải đáp vướng mắc và từng bước hỗ trợ lập tờ khai trên cơ sở dữ liệu lịch sử của người nộp thuế.
Sau khi hoàn thiện, mô hình sẽ được mở rộng cho khối doanh nghiệp. Theo bà Hạnh, mục tiêu là giúp người nộp thuế tuân thủ tốt hơn, giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính và hạn chế sai sót trong quá trình kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế.
Đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, bà Hạnh cho biết chính sách ưu đãi hiện nay tập trung chủ yếu vào thuế thu nhập doanh nghiệp, với nhiều quy định mới có hiệu lực từ năm 2025.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm.
Bà Hạnh cho rằng, đây là điểm mới quan trọng bởi doanh nghiệp không chỉ được miễn, giảm thuế như trước mà còn được hưởng mức thuế suất ưu đãi trong thời gian dài, tạo điều kiện ổn định để đầu tư nghiên cứu và phát triển.
Bên cạnh ưu đãi về thuế suất, doanh nghiệp còn được miễn thuế trong 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Quy định về thời điểm tính thời gian miễn, giảm thuế cũng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp khởi nghiệp khoa học và công nghệ.
Trong giai đoạn đầu, nhiều doanh nghiệp phải dành phần lớn nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và hoàn thiện công nghệ nên chưa phát sinh lợi nhuận.
Vì vậy, nếu những năm đầu chưa có thu nhập chịu thuế, thời gian miễn, giảm sẽ được tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp phát sinh thu nhập chịu thuế.
Cơ chế này giúp doanh nghiệp được hưởng trọn vẹn thời gian ưu đãi, thay vì bị hao hụt trong giai đoạn vẫn đang đầu tư và chưa tạo ra doanh thu.
Tuy nhiên, đại diện Thuế TP. Hà Nội cũng lưu ý, để được hưởng đầy đủ các chính sách ưu đãi, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, đặc biệt là thực hiện đúng chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và các quy định của pháp luật về thuế.
Ngoài các ưu đãi theo quy định chung, doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn Hà Nội còn được hưởng nhiều cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô.
Luật Thủ đô đã mở ra thêm nhiều chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ cũng như các dự án trọng điểm của thành phố.
“Đây là lợi thế cạnh tranh của Hà Nội trong thu hút đầu tư, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hình thành các doanh nghiệp công nghệ có khả năng cạnh tranh trên thị trường”, bà Hạnh chia sẻ.
Các chuyên gia cho rằng, hiệu quả của chính sách không chỉ nằm ở việc ban hành ưu đãi mà còn ở khả năng triển khai đồng bộ các cơ chế về tài chính, thuế, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ và chuyển đổi số. Đây sẽ là nền tảng để doanh nghiệp tăng đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.