
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 tập trung vào chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”, đặt vấn đề phát triển con người trong mối quan hệ với năng suất lao động, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Ngày 8/10, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III - Capital Economic Forum (CEF III 2026) được tổ chức tại Hà Nội với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”. Diễn đàn quy tụ khoảng 250-350 đại biểu, trong đó có đại diện các tổ chức, doanh nghiệp và đối tác quốc tế đến từ nhiều quốc gia.

Toàn cảnh diễn đàn (Ảnh: Duy Khánh)
Khác với cách tiếp cận chỉ coi nhân lực là yếu tố đầu vào của sản xuất, CEF III đặt con người vào trung tâm của quá trình tạo năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao sức cạnh tranh và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Con người là yếu tố quyết định hiệu quả của công nghệ và nguồn lực
Trong bối cảnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, yêu cầu đối với người lao động cũng ngày càng cao. Không chỉ cần kiến thức chuyên môn, người lao động còn phải có khả năng thích ứng, cập nhật kỹ năng và làm chủ các công cụ mới.
Trao đổi về vấn đề này, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), Trưởng Ban Tổ chức CEF III, cho rằng việc đưa nguồn nhân lực trở thành chủ đề trọng tâm của diễn đàn là sự tiếp nối những vấn đề đã được đặt ra từ các kỳ trước.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) Mạc Quốc Anh phát biểu khai mạc Diễn đàn (Ảnh: Duy Khánh)
Theo ông Mạc Quốc Anh, công nghệ, vốn hay thị trường chỉ tạo ra khả năng, còn con người quyết định những nguồn lực đó có được chuyển hóa thành năng suất, doanh thu và năng lực cạnh tranh hay không.
“Vốn và công nghệ mở ra khả năng, nhưng năng lực con người quyết định khả năng ấy có trở thành kết quả hay không”, TS Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.
Từ góc độ này, phát triển nguồn nhân lực không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp trong tuyển dụng, đào tạo hay sử dụng lao động. Đây còn là vấn đề liên quan trực tiếp đến chất lượng việc làm, khả năng thích ứng của người lao động và sức chống chịu của nền kinh tế trước những thay đổi nhanh chóng của công nghệ.
Thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế
Một trong những vấn đề được đặt ra là khoảng cách giữa chương trình đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Khi công nghệ và phương thức sản xuất thay đổi nhanh, nếu kỹ năng của người lao động không được cập nhật thường xuyên, nguy cơ thiếu hụt nhân lực phù hợp có thể gia tăng.
TS Mạc Quốc Anh cho rằng doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, thay vì chỉ bắt đầu tìm kiếm nhân sự sau khi người học tốt nghiệp.
Theo ông, mô hình liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp cần chuyển từ liên kết mang tính hình thức sang hợp tác dựa trên nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp có thể cùng xây dựng chương trình, cử chuyên gia tham gia giảng dạy, cung cấp dữ liệu, bài toán thực tế, vị trí thực tập và tham gia đánh giá chất lượng đầu ra.
Đây cũng là giải pháp góp phần giúp người học tiếp cận sớm hơn với môi trường làm việc, hiểu yêu cầu thực tế của nghề nghiệp và chủ động chuẩn bị kỹ năng cho quá trình gia nhập thị trường lao động.
Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc liên kết dùng chung nguồn lực đào tạo càng có ý nghĩa khi không phải doanh nghiệp nào cũng đủ điều kiện xây dựng hệ thống đào tạo riêng. Một nền tảng đào tạo có sự tham gia của cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và cộng đồng doanh nghiệp có thể tạo thêm cơ hội tiếp cận kỹ năng mới cho người lao động.
Hướng tới những nhóm nhân lực đáp ứng yêu cầu mới
Theo TS Mạc Quốc Anh, Hà Nội cần hình thành các nhóm nhân lực chiến lược, gồm nhân lực quản trị và chuyển đổi; nhân lực số, dữ liệu, AI và tự động hóa; nhân lực nghiên cứu - phát triển và đổi mới sáng tạo; nhân lực kỹ thuật, sản xuất công nghệ cao; nhân lực thị trường, xuất khẩu và chuỗi cung ứng.
Đây đều là những lĩnh vực đang có sự thay đổi mạnh mẽ dưới tác động của khoa học công nghệ và quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho các lĩnh vực này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất mà còn mở rộng cơ hội việc làm có chất lượng, tạo điều kiện để người lao động nâng cao thu nhập và phát triển nghề nghiệp.
Ở góc độ cộng đồng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng cần được đặt trong mối quan hệ với cơ hội học tập suốt đời. Người lao động không chỉ cần một lần được đào tạo mà cần có điều kiện thường xuyên cập nhật kiến thức, kỹ năng trong suốt quá trình làm việc.

Các đại biểu, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp tham dự diễn đàn (Ảnh: Duy Khánh)
Đây là yêu cầu ngày càng rõ khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các công nghệ mới đang tác động trực tiếp đến nhiều vị trí việc làm. Việc nâng cao khả năng học tập và thích ứng sẽ giúp người lao động chủ động hơn trước những thay đổi của thị trường.
Từ phát triển nhân lực đến nâng cao chất lượng cuộc sống
Nguồn nhân lực chất lượng cao thường được nhìn nhận dưới góc độ tăng trưởng kinh tế, song vấn đề này cũng có ý nghĩa xã hội rõ rệt. Một thị trường lao động có chất lượng, người lao động được đào tạo phù hợp và có cơ hội phát triển nghề nghiệp sẽ góp phần tạo nền tảng cho sự ổn định của mỗi gia đình và cộng đồng.
Vì vậy, đầu tư cho con người cần được thực hiện đồng bộ từ giáo dục, đào tạo nghề, đào tạo lại, nâng cao kỹ năng đến xây dựng môi trường làm việc phù hợp.
CEF III 2026 đặt nguồn nhân lực trong mối quan hệ với công nghệ, tài chính, quản trị, sản xuất, thị trường và chuỗi giá trị, qua đó hướng tới cách tiếp cận toàn diện hơn đối với bài toán tăng trưởng. Diễn đàn có sự tham gia của đại diện ngoại giao đến từ 15 quốc gia, mở rộng không gian trao đổi và kết nối giữa doanh nghiệp Hà Nội với các đối tác quốc tế.
Từ câu chuyện của một diễn đàn kinh tế, vấn đề được đặt ra rộng hơn là làm thế nào để mỗi người lao động có thêm cơ hội học tập, nâng cao kỹ năng và thích ứng với những thay đổi của thị trường việc làm.
Khi con người được trang bị tốt hơn, doanh nghiệp có thêm năng lực đổi mới, còn nền kinh tế có thêm khả năng tạo ra giá trị cao hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Hà Nội hướng tới tăng trưởng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và phát triển bền vững.
