Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III: Đặt nhân lực vào trung tâm tăng trưởng

Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III: Đặt nhân lực vào trung tâm tăng trưởng

Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng doanh nghiệp. Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III 2026) tập trung nhận diện những điểm nghẽn về nhân lực, công nghệ, quản trị và thị trường, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Đặt nguồn nhân lực vào trung tâm chiến lược tăng trưởng

Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 quy tụ hơn 300 đại biểu, gồm đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và đại diện ngoại giao của 14 quốc gia.

Sự kiện do UBND TP Hà Nội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME) là đầu mối tổ chức, điều phối, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.

Với chủ đề tập trung vào nguồn nhân lực, Diễn đàn đặt ra vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình phát triển kinh tế Thủ đô: Làm thế nào để lực lượng lao động không chỉ đáp ứng yêu cầu công việc mà còn trực tiếp đóng góp vào năng suất, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng của doanh nghiệp?

Phát biểu khai mạc, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, Trưởng Ban Tổ chức CEF III 2026, nhấn mạnh vai trò của con người trong việc làm chủ công nghệ, vận hành dòng vốn, tạo ra năng suất mới và nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISM phát biểu tại sự kiện

Theo định hướng của Diễn đàn, nếu hai kỳ CEF trước tập trung vào những vấn đề như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử, chuyển đổi số, nguồn vốn, đầu tư và đổi mới quản trị, thì CEF III đi sâu vào yếu tố quyết định hiệu quả của các nguồn lực này là năng lực con người.

Thực tế cho thấy, đầu tư công nghệ hay mở rộng nguồn vốn chưa đủ để bảo đảm hiệu quả kinh doanh nếu doanh nghiệp thiếu đội ngũ có khả năng vận hành, quản trị và khai thác các nguồn lực đó. Bởi vậy, phát triển nhân lực cần được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với chiến lược kinh doanh, thay vì chỉ được xem là hoạt động tuyển dụng hoặc đào tạo đơn thuần.

Tại Diễn đàn, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được tiếp cận theo hướng gắn với kết quả cụ thể. Hiệu quả sử dụng lao động cần được phản ánh qua năng suất, chất lượng sản phẩm, doanh thu, giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp xác định đúng nhu cầu nhân sự, lựa chọn chương trình đào tạo phù hợp và tổ chức lại hoạt động quản trị theo hướng hiệu quả hơn.

Nhận diện những điểm nghẽn của doanh nghiệp Thủ đô

Một trong những nội dung đáng chú ý của CEF III 2026 là việc đánh giá thực trạng doanh nghiệp Hà Nội, nhận diện các hạn chế đang ảnh hưởng đến khả năng mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường, hấp thụ vốn và tham gia chuỗi giá trị.

Nội dung này được cụ thể hóa thông qua báo cáo “Hà Nội 2026 – Thực trạng doanh nghiệp, điểm nghẽn và yêu cầu tạo động lực tăng trưởng mới”.

Báo cáo hướng tới làm rõ những lĩnh vực doanh nghiệp Thủ đô có lợi thế, những hạn chế còn tồn tại và các yếu tố cản trở quá trình phát triển. Từ đó, các đại biểu cùng trao đổi về những năng lực mà doanh nghiệp cần bổ sung để thích ứng với yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, bài toán nhân lực càng có ý nghĩa quan trọng khi nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường ngày càng lớn.

Việc tuyển dụng chưa sát nhu cầu, thiếu nhân sự có chuyên môn phù hợp hoặc chưa khai thác hiệu quả năng lực của người lao động có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, tiến độ sản xuất và khả năng cạnh tranh.

Vì vậy, thay vì chỉ chú trọng số lượng lao động, doanh nghiệp cần xác định rõ những vị trí có tính quyết định đối với hoạt động kinh doanh, năng lực cần bổ sung và phương án đào tạo, sử dụng nhân sự phù hợp.

Từ góc độ quản lý và phát triển doanh nghiệp, đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với hoạt động đào tạo nghề, đào tạo chuyên môn và liên kết giữa cơ sở giáo dục với khu vực sản xuất, kinh doanh. Chương trình đào tạo cần bám sát nhu cầu thực tế, giúp người lao động có thể vận dụng kiến thức vào công việc, đồng thời đáp ứng yêu cầu chuyển đổi công nghệ và phương thức quản trị.

Năm nhóm giải pháp gắn với nhu cầu thực tiễn

Để làm rõ các yêu cầu về nguồn nhân lực, CEF III 2026 triển khai năm nhóm chuyên đề, tập trung vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến năng suất và năng lực phát triển của doanh nghiệp.

Trong đó, chuyên đề thứ nhất tập trung vào tuyển dụng đúng người, đào tạo đúng năng lực và chuyển hóa năng lực thành năng suất, giá trị gia tăng. Đây là nội dung nền tảng nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sử dụng lao động, đồng thời gắn hoạt động phát triển nhân sự với mục tiêu kinh doanh.

Ông Kanat Tumysh, Đại sứ Kazakhstan tại Việt Nam phát biểu tại sự kiện

Chuyên đề thứ hai hướng đến nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa. Trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi phương thức sản xuất và quản trị, doanh nghiệp cần đội ngũ có khả năng tiếp cận, vận hành và ứng dụng công nghệ vào hoạt động thực tế.

Chuyên đề thứ ba tập trung vào nhân lực quản trị, tài chính và mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A). Năng lực quản trị và sử dụng vốn được đặt ra như những yếu tố quan trọng đối với quá trình mở rộng quy mô, tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Hai chuyên đề còn lại đề cập đến nhân lực thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu, logistics; cùng nhân lực kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị.

Thông qua các nhóm nội dung này, Diễn đàn hướng tới cách tiếp cận nhân lực theo từng lĩnh vực, gắn yêu cầu về chuyên môn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và chiến lược phát triển của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, mối liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo được đặt ra như một vấn đề cần tiếp tục thúc đẩy. Khi nhu cầu tuyển dụng thay đổi nhanh chóng theo sự phát triển của công nghệ và thị trường, việc cập nhật chương trình đào tạo, tăng cường thực hành và nâng cao khả năng thích ứng của người lao động sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng nhân lực.

Hướng tới các chương trình hành động sau Diễn đàn

Một trong những mục tiêu được Ban Tổ chức nhấn mạnh là chuyển các nội dung trao đổi tại CEF III 2026 thành giải pháp có khả năng triển khai trong thực tế.

Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, hiệu quả của Diễn đàn không chỉ được đánh giá qua số lượng bài phát biểu hay những thông điệp được đưa ra, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển các kết luận thành nhiệm vụ cụ thể sau chương trình.

Trên tinh thần đó, phiên tổng hợp cuối chương trình sẽ kết nối kết quả từ năm nhóm chuyên đề thành hệ thống giải pháp chung. Diễn đàn đồng thời hướng tới lựa chọn các chương trình thí điểm hoặc nội dung cần đặt hàng, xác định từ 5-7 vấn đề ưu tiên và phân định trách nhiệm giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.

Các giải pháp được định hướng bao gồm tuyển dụng, đào tạo, tái đào tạo, sử dụng và giữ chân nhân sự. Hiệu quả triển khai cần được xem xét thông qua những kết quả có thể đo lường như năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, doanh số, khả năng hấp thụ vốn và năng lực tham gia chuỗi giá trị.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu phát triển nguồn nhân lực không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp. Quá trình này cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, tổ chức đại diện doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo nhằm hình thành hệ sinh thái phát triển nhân lực phù hợp với nhu cầu của nền kinh tế.

Phát biểu chúc mừng Diễn đàn, Ngài Kanat Tumysh, Đại sứ Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam, cho rằng công nghệ không tự tạo ra sự thịnh vượng; chính tri thức, khả năng phán đoán, sức sáng tạo và quyết tâm của con người mới giúp đưa công nghệ vào phục vụ cuộc sống.

Đại diện ngoại giao Kazakhstan cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường kết nối giữa giáo dục, nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế; đồng thời trang bị kỹ năng số, kỹ thuật chuyên sâu cho thế hệ trẻ và tạo điều kiện để nhân tài phát triển.

Theo định hướng được nêu tại Diễn đàn, đây cũng là lĩnh vực có tiềm năng hợp tác giữa Kazakhstan và Việt Nam thông qua kết nối các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và đội ngũ trí thức trẻ.

Trong khuôn khổ sự kiện, Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF chính thức ra mắt với 9 thành viên, do PGS.TS Trần Đình Thiên làm Chủ tịch.

Việc thành lập Hội đồng cùng mạng lưới các đơn vị đồng chủ trì góp phần mở rộng sự tham gia của giới chuyên gia và các tổ chức trong quá trình trao đổi, tư vấn giải pháp phát triển kinh tế, doanh nghiệp.

Ra mắt Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF

Với những nội dung được đặt ra, CEF III 2026 hướng đến việc gắn phát triển nguồn nhân lực với mục tiêu nâng cao năng suất và tạo động lực tăng trưởng mới cho doanh nghiệp Hà Nội. Kết quả thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng cụ thể hóa các kiến nghị thành chương trình hành động, xác định rõ trách nhiệm triển khai và đánh giá hiệu quả bằng những chỉ tiêu phù hợp.

Trong bối cảnh yêu cầu cạnh tranh ngày càng cao, đầu tư cho con người không chỉ là giải pháp đáp ứng nhu cầu lao động trước mắt mà còn là nền tảng để doanh nghiệp Thủ đô nâng cao năng lực thích ứng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.