
Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, chất lượng nguồn nhân lực đang trở thành một trong những yếu tố quyết định năng suất, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp. Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III 2026) đặt trọng tâm vào việc tháo gỡ những điểm nghẽn về nhân lực, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn và chuyển hóa năng lực con người thành giá trị kinh tế.
Nhân lực chất lượng cao – chìa khóa cho tăng trưởng thực chất
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 quy tụ hơn 300 đại biểu, gồm đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và đại diện ngoại giao của 14 quốc gia. Các phiên thảo luận tập trung làm rõ mối quan hệ giữa nguồn nhân lực với công nghệ, tài chính, quản trị, sản xuất, thị trường và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Sự kiện do UBND TP Hà Nội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME) là đầu mối tổ chức, điều phối, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.
Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III 2026)
Nếu công nghệ, nguồn vốn và thị trường là những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp mở rộng hoạt động, thì con người chính là yếu tố quyết định khả năng khai thác hiệu quả các nguồn lực đó. Đây cũng là vấn đề được đặt ra xuyên suốt tại CEF III 2026.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, Trưởng Ban Tổ chức CEF III 2026, nhấn mạnh những câu hỏi cốt lõi: Ai sẽ làm chủ công nghệ? Ai vận hành dòng vốn? Ai tạo ra năng suất mới và giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị?
Theo định hướng của Ban Tổ chức, CEF III tiếp nối những nội dung về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử, chuyển đổi số, đầu tư và đổi mới quản trị được đặt ra tại hai kỳ diễn đàn trước. Tuy nhiên, thay vì tiếp cận từng vấn đề riêng lẻ, Diễn đàn lần này tập trung vào yếu tố nền tảng quyết định hiệu quả của các nguồn lực: chất lượng và năng lực của đội ngũ nhân sự.
Điểm đáng chú ý là bài toán nhân lực không còn được nhìn nhận đơn thuần qua số lượng lao động, hoạt động tuyển dụng hay các chương trình đào tạo. Vấn đề quan trọng hơn là người lao động có đủ năng lực để vận hành công nghệ, cải thiện quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo ra giá trị gia tăng hay không.
Thực tế đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận trong quản trị nhân sự. Thay vì tuyển dụng theo nhu cầu trước mắt hoặc đào tạo theo những chương trình mang tính hình thức, doanh nghiệp cần xác định rõ năng lực còn thiếu, vị trí cần bổ sung và kết quả cụ thể mà mỗi chương trình đào tạo phải mang lại.
Khi hiệu quả sử dụng nhân lực được phản ánh qua năng suất lao động, doanh số, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh, hoạt động đào tạo mới thực sự trở thành một khoản đầu tư cho tăng trưởng.
Nhận diện điểm nghẽn, tìm giải pháp từ thực tiễn doanh nghiệp
Một trong những nội dung trọng tâm của CEF III 2026 là đánh giá thực trạng doanh nghiệp Hà Nội, nhận diện những hạn chế đang cản trở khả năng mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường, hấp thụ vốn và tham gia chuỗi giá trị.
Ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISM phát biểu tại sự kiện
Với chủ đề xuyên suốt là nguồn nhân lực gắn với tăng trưởng, Diễn đàn đặt vấn đề trong mối quan hệ tổng thể: Doanh nghiệp đang gặp khó khăn ở khâu nào, thiếu năng lực gì và cần những giải pháp nhân sự ra sao để tháo gỡ các nút thắt trong hoạt động sản xuất, kinh doanh?
Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa thực tiễn, nhất là đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong điều kiện nguồn lực tài chính, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường còn có sự khác biệt giữa các doanh nghiệp, việc bố trí đúng người, sử dụng đúng năng lực và nâng cao hiệu quả quản trị có thể tạo ra những chuyển biến trực tiếp trong hoạt động kinh doanh.
Để cụ thể hóa định hướng này, chương trình Diễn đàn dành nội dung đầu tiên cho báo cáo “Hà Nội 2026 – Thực trạng doanh nghiệp, điểm nghẽn và yêu cầu tạo động lực tăng trưởng mới”.
Báo cáo hướng tới làm rõ những lĩnh vực doanh nghiệp Thủ đô đang có lợi thế, các hạn chế còn tồn tại và những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển. Trên cơ sở đó, các nội dung thảo luận được triển khai theo năm nhóm chuyên đề, tập trung vào những yêu cầu nhân lực gắn với từng lĩnh vực hoạt động.
Cụ thể, nhóm chuyên đề thứ nhất tập trung vào tuyển dụng đúng người, đào tạo đúng năng lực và chuyển hóa năng lực thành năng suất, giá trị gia tăng. Đây là vấn đề nền tảng, bởi hiệu quả của nguồn nhân lực không chỉ phụ thuộc vào trình độ chuyên môn mà còn liên quan đến cách tổ chức công việc, phân bổ trách nhiệm và đánh giá kết quả.
Nhóm chuyên đề thứ hai hướng tới nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa. Khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhu cầu đặt ra không chỉ là đầu tư thiết bị hay triển khai phần mềm mà còn phải có đội ngũ đủ năng lực vận hành, phân tích dữ liệu và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.
Nhóm thứ ba tập trung vào nhân lực quản trị, tài chính và mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A). Năng lực quản trị và sử dụng vốn có vai trò quan trọng đối với quá trình mở rộng quy mô, tái cấu trúc và nâng cao sức chống chịu của doanh nghiệp trước những biến động của thị trường.
Trong khi đó, chuyên đề thứ tư đề cập đến nhân lực thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu và logistics; chuyên đề thứ năm tập trung vào nhân lực kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị.
Các nội dung này cho thấy yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cần được đặt trong điều kiện hoạt động cụ thể của từng ngành, từng doanh nghiệp. Nhu cầu của doanh nghiệp công nghệ không giống doanh nghiệp sản xuất; yêu cầu đối với nhân lực xuất khẩu cũng khác với nhân lực trong lĩnh vực bán lẻ hay logistics.
Ông Kanat Tumysh, Đại sứ Kazakhstan tại Việt Nam phát biểu tại sự kiện
Do đó, việc kết nối doanh nghiệp với cơ sở đào tạo, xây dựng chương trình học theo nhu cầu thực tế và tăng cường đào tạo tại chỗ được xem là những hướng đi cần thiết nhằm thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động.
Từ đối thoại đến hành động: Lấy hiệu quả làm thước đo
Không chỉ dừng ở việc nhận diện những bất cập, CEF III 2026 hướng tới xây dựng các giải pháp có khả năng triển khai sau Diễn đàn, từ tuyển dụng, đào tạo, tái đào tạo đến sử dụng và giữ chân nhân sự.
Định hướng này đặt ra yêu cầu thay đổi cách đánh giá hiệu quả của các chương trình phát triển nguồn nhân lực. Thay vì chỉ thống kê số lượng người được đào tạo hay số chương trình được tổ chức, kết quả cần được phản ánh qua những chỉ số gắn với hoạt động thực tế như năng suất lao động, doanh số, chất lượng sản phẩm, khả năng hấp thụ vốn và năng lực tham gia chuỗi giá trị.
Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, mục tiêu cốt lõi là chuyển nguồn nhân lực từ một yếu tố đầu vào thành năng lực tạo tăng trưởng.
Ông nhấn mạnh: “Thước đo thành công của CEF III không nằm ở số lượng bài phát biểu hay số thông điệp được đưa ra, mà ở khả năng chuyển các kết luận thành việc phải làm sau Diễn đàn”.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tại phiên tổng hợp cuối chương trình, các đề xuất từ năm nhóm chuyên đề sẽ được kết nối thành hệ thống giải pháp chung. Diễn đàn đồng thời hướng tới lựa chọn các chương trình thí điểm hoặc nội dung cần đặt hàng, xác định từ 5-7 vấn đề ưu tiên và phân định trách nhiệm giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.
Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào khả năng tổ chức thực hiện. Bởi trên thực tế, các giải pháp về nhân lực chỉ có thể phát huy hiệu quả khi từng bên xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực triển khai và tiêu chí đánh giá kết quả.
Đối với doanh nghiệp, điều đó đồng nghĩa với việc phải chủ động xác định nhu cầu năng lực, đầu tư cho đào tạo và cải thiện môi trường làm việc. Các cơ sở đào tạo cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp để cập nhật chương trình, phương pháp giảng dạy theo yêu cầu thực tế. Trong khi đó, vai trò của cơ quan quản lý và các hiệp hội là thúc đẩy kết nối, hỗ trợ xây dựng cơ chế hợp tác và nhân rộng những mô hình hiệu quả.
Phát biểu chúc mừng Diễn đàn, Ngài Kanat Tumysh, Đại sứ Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Công nghệ không tự tạo ra sự thịnh vượng mà con người, với tri thức, khả năng phán đoán, sức sáng tạo và quyết tâm, mới là yếu tố đưa công nghệ vào phục vụ cuộc sống”.
Theo đại diện ngoại giao Kazakhstan, việc tăng cường kết nối giữa giáo dục, nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế; trang bị kỹ năng số, kỹ thuật chuyên sâu cho thế hệ trẻ và tạo điều kiện để nhân tài phát triển là những vấn đề có ý nghĩa quan trọng.
Đây cũng là lĩnh vực mở ra tiềm năng hợp tác giữa Kazakhstan và Việt Nam thông qua kết nối các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học và đội ngũ trí thức trẻ.
Giới thiệu mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì
Trong khuôn khổ Diễn đàn, Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF chính thức ra mắt với 9 thành viên, do PGS.TS Trần Đình Thiên làm Chủ tịch. Sự kiện được kỳ vọng góp phần tăng cường hoạt động tư vấn, kết nối chuyên gia và hỗ trợ xây dựng các giải pháp phát triển kinh tế, doanh nghiệp.
Với trọng tâm là gắn phát triển nguồn nhân lực với hiệu quả sản xuất, kinh doanh, CEF III 2026 đặt ra một yêu cầu xuyên suốt: chất lượng nhân lực cần được đánh giá bằng khả năng tạo ra giá trị thực tế. Đây không chỉ là bài toán của từng doanh nghiệp mà còn là vấn đề có ý nghĩa đối với năng lực cạnh tranh của kinh tế Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
Khi những kiến nghị tại Diễn đàn được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có cơ chế phối hợp và tiêu chí đánh giá rõ ràng, nguồn nhân lực mới có thể thực sự trở thành động lực thúc đẩy năng suất, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.
