Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, việc nâng cao năng suất, chất lượng không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp. Cùng với đổi mới công nghệ, quản trị hiện đại và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đây được xem là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Công nghệ phải trở thành động lực nâng cao năng suất
Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số" đã trở thành diễn đàn kết nối các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng tìm lời giải cho bài toán nâng cao năng suất, thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội
Phát biểu tại diễn đàn, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, GRDP của thành phố trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,22%, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu cả năm, Hà Nội cần đạt mức tăng trưởng khoảng 13,44% trong 6 tháng cuối năm. Thành phố cũng đặt mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp 22% GRDP, trong khi hiện mới đạt khoảng 16,7%. Theo ông, khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế chính là dư địa để Hà Nội tạo đột phá bằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong tiến trình đó, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa - chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn - giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Ông Cù Ngọc Trang nhấn mạnh: "Một doanh nghiệp sử dụng AI để rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng, một hộ kinh doanh quản lý được dòng tiền bằng nền tảng số, một làng nghề có thêm khách hàng qua thương mại điện tử, một kết quả nghiên cứu được thương mại hóa và trở thành lực lượng sản xuất... Mỗi thay đổi có thể bắt đầu rất nhỏ, nhưng khi hàng nghìn thay đổi như vậy cùng diễn ra sẽ tạo ra một năng suất mới, một thị trường mới và một sức bật mới cho kinh tế Thủ đô cũng như cộng đồng doanh nghiệp".
Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) Mạc Quốc Anh
Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) Mạc Quốc Anh, mục tiêu tăng trưởng cao chỉ có thể trở thành hiện thực khi doanh nghiệp đồng thời giải quyết được bốn bài toán cốt lõi: tiếp cận đúng chính sách, ứng dụng đúng công nghệ, kết nối đúng nguồn lực và mở rộng đúng thị trường.
Ông Mạc Quốc Anh cho rằng, chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được doanh nghiệp chủ động tiếp cận và chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh. Tương tự, công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi góp phần nâng cao năng suất lao động, tối ưu chi phí, cải thiện chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.
Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, AI không phải là "chiếc đũa thần" tạo ra năng suất nếu doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc sử dụng các công cụ sẵn có.
Theo bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, khoảng cách giữa các doanh nghiệp hiện nay không còn nằm ở việc có sử dụng AI hay không mà ở cách tổ chức ứng dụng AI vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. "AI không tự động tạo ra năng suất. Năng suất chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp đồng thời thiết kế lại công việc, dữ liệu, con người và trách nhiệm", bà Minh Anh nhấn mạnh.
Theo bà Minh Anh, thay vì đầu tư đơn thuần vào một phần mềm AI, doanh nghiệp cần bắt đầu từ chính những "điểm nghẽn" trong hoạt động sản xuất, kinh doanh như quy trình còn nhiều sai sót, khâu xử lý mất nhiều thời gian hay những nguyên nhân làm giảm trải nghiệm khách hàng. Khi AI được tích hợp vào quá trình tái cấu trúc quản trị, công nghệ mới thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất và hiệu quả vận hành.
Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Lưu Thanh Sơn, Phó Giám đốc Network Planning & Performance Vietnamobile cho rằng nhu cầu của doanh nghiệp hiện nay không chỉ là hạ tầng số mà còn là các nền tảng quản trị thông minh giúp khai thác dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.
Các giải pháp như nền tảng quản trị SME360, hệ thống phân tích dữ liệu AI InsightOS hay nền tảng y tế số CareLink đều được phát triển theo hướng dễ triển khai, phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, góp phần tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả quản trị và gia tăng năng lực cạnh tranh.
Từ thực tiễn chuyển đổi số của ngành ngân hàng, ông Đinh Ngọc Dũng, Phó Tổng Giám đốc SHB cho biết AI đang được ứng dụng mạnh trong chăm sóc khách hàng, quản trị rủi ro và tối ưu vận hành. Theo ông, giá trị của công nghệ không nằm ở mức đầu tư mà ở khả năng tạo ra trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. "AI không chỉ là câu chuyện về công nghệ mà còn là câu chuyện của con người, dữ liệu và văn hóa đổi mới", ông chia sẻ.
Hoàn thiện hệ sinh thái chính sách để doanh nghiệp bứt phá
Nếu AI được xem là động lực tăng trưởng mới thì hệ sinh thái chính sách và các nguồn lực hỗ trợ chính là điều kiện để công nghệ phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Nhiều ý kiến tại diễn đàn cho rằng Hà Nội đang từng bước hình thành môi trường thuận lợi nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng suất.
Các chuyên gia chia sẻ
Theo ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, các chương trình phát triển thương mại điện tử, kinh tế số và chuyển đổi số của thành phố đã được tích hợp đồng bộ trong các kế hoạch phát triển gắn với Luật Thủ đô và các nghị quyết về đổi mới sáng tạo. Nhiều chương trình như phát triển Gian hàng số của Thủ đô trên sàn thương mại điện tử, Chiến dịch chuyển đổi số 100 ngày, mô hình tiêu dùng số và liên thông dữ liệu logistics phục vụ xuất khẩu đang tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp mở rộng thị trường.
Ở góc độ khoa học và công nghệ, PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết thành phố đã xây dựng chuỗi chính sách khá toàn diện, từ hỗ trợ nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ đến thương mại hóa sản phẩm và cơ chế sandbox thử nghiệm công nghệ mới. Cùng với đó là các chính sách phát triển hạ tầng khoa học - công nghệ, quỹ đổi mới sáng tạo và cơ chế tài chính linh hoạt nhằm khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào AI và các mô hình kinh doanh mới.
Trong lĩnh vực quản lý thuế, bà Nguyễn Bích Hạnh, Trưởng phòng Nghiệp vụ - Dự toán - Pháp chế, Thuế thành phố Hà Nội cho biết cơ quan thuế đang nghiên cứu triển khai trợ lý AI dành cho hộ kinh doanh trên ứng dụng iCaNhan, hỗ trợ tra cứu chính sách, giải đáp vướng mắc và từng bước hỗ trợ lập tờ khai trên cơ sở dữ liệu lịch sử. Tiếp đó, nền tảng AI dành cho doanh nghiệp cũng đang được xây dựng nhằm giảm thủ tục hành chính, nâng cao mức độ tuân thủ và rút ngắn thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế.
Các đại biểu tham dự diễn đàn
Đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, các chính sách ưu đãi thuế hiện hành cùng những cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô được đánh giá là cú hích quan trọng để khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ. Theo các chuyên gia, đây sẽ là nền tảng giúp hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh, tạo động lực nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng của cộng đồng doanh nghiệp.
Các gian trưng bày các sản phẩm công nghệ
Phát biểu bế mạc, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) Mạc Quốc Anh, nhấn mạnh, kết thúc diễn đàn không phải là khép lại một sự kiện mà là khởi đầu cho chuỗi hành động hỗ trợ doanh nghiệp.
Theo đó, HANOISME sẽ triển khai các chương trình kết nối doanh nghiệp với ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và hệ thống phân phối; tổ chức các phiên tư vấn chuyên sâu về AI, thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ và tín dụng, đồng thời theo dõi kết quả sau 30, 60 và 100 ngày để đánh giá hiệu quả hỗ trợ.
Thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia thống nhất là mục tiêu tăng trưởng cao sẽ chỉ trở thành hiện thực khi chính sách, công nghệ, nguồn lực và thị trường được kết nối đồng bộ. Trong đó, nâng cao năng suất, chất lượng thông qua đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng AI chính là chìa khóa để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, gia tăng sức cạnh tranh và đóng góp vào tăng trưởng nhanh, bền vững của Thủ đô.
Lễ ký kết các thỏa thuận hợp tác giữa HANOISME với các đơn vị
Tại chương trình cũng đã diễn ra lễ ký kết các thỏa thuận hợp tác giữa HANOISME với các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị đồng hành. Các nội dung hợp tác tập trung vào kết nối tín dụng, thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng AI, phát triển thương mại điện tử, tư vấn doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt và chuyển đổi số diễn ra với tốc độ chưa từng có, lợi thế của doanh nghiệp sẽ không còn được đo bằng quy mô hay nguồn lực sẵn có, mà bằng năng lực đổi mới, khả năng thích ứng và chất lượng của từng quyết định quản trị.
Công nghệ, đặc biệt là AI, có thể mở ra những cơ hội phát triển mới, nhưng chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được đặt trên nền tảng của tư duy đổi mới, nguồn nhân lực chất lượng cao và một hệ sinh thái chính sách đủ thông thoáng để khuyến khích sáng tạo.
Bởi vậy, nâng cao năng suất và chất lượng không chỉ là yêu cầu trước mắt để doanh nghiệp gia tăng sức cạnh tranh, mà còn là chiến lược dài hạn nhằm kiến tạo sức bật cho nền kinh tế.
Khi chính sách đồng hành, khoa học - công nghệ trở thành động lực, doanh nghiệp chủ động chuyển đổi và đổi mới quản trị, mỗi bước tiến về năng suất sẽ không chỉ tạo ra giá trị cho từng doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố sức chống chịu của nền kinh tế và hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.